YOĞUN GÜNEŞ UÇUĞU TETİKLER
Dudak veya burun kenarında meydana gelen kırmızı lekeler, bir süre
sonra su toplar ve bu bölgede küçük kabarcıklar meydana gelir. Birkaç
gün sonra da sararma ve kabuk bağlama görülür. Özellikle yazın yoğun
güneşe maruz kalmak uçukların oluşumunda tetikleyicidir. Bunun yanı
sıra; özellikle uçuklayan alanların civarındaki deriye uygulanan
travmalar, örneğin; kimyasal peeling, ağda ve yanıklar da yerel deri
bağışıklığını düşürmesi sebebiyle enfeksiyonu tetiklerler. Bu yüzden
uçuk oluşan bölgenin güneşe maruz kalması ya da deriye travma
uygulamaları yapılmamalıdır.
SADECE DUDAKTA OLUŞMAZ
Uçuk veya tıbbi adı ile "Herpes simpleks", "Herpes virüsü"nün neden
olduğu bir yerel enfeksiyondur. Toplumum %85'inden fazlasında bulunan
bu virüs, eğer aile bireylerinde mevcut ise genellikle çocukluk çağında
bulaşır. En sık yanak ve dudak çevresinde görülse de; yüzün, saçlı
derinin ve hatta vücut derisinin herhangi bir alanında da görülebilir.
Uçuk, ağız içerisinde, dil üzerinde, yumuşak damakta, diş eti üzerinde
görülen, solgun sarı-kırmızı hale ile çevrili oldukça ağrılı,
ülserleşmiş lezyonlardır. Virüs genellikle ten teması ile bulaşır; ancak
bardak gibi objelerle ve vücut sıvıları ile de bulaşabilmektedir. Uçuk
genellikle tek olarak seyretse de, aynı anda birkaç bölgede birden
görülebilmektedir.
GEÇSE BİLE UYUR BEKLER
Uçuklar, bulaşmayı takiben; yanma, karıncalanma, kaşıntı ya da sızı
arası bir his yaşatır. Daha sonrasında grup halinde minik su
kabarcıkları ortaya çıkar. Ortalama 7-10 gün içinde kabuklanarak,
genellikle iz bırakmadan iyileşir. Enfeksiyonun bu görünür kısmının
haricinde, virüs bir daha hayat boyu vücuttan atılamayacak şekilde
sinir köklerinde yerleşir ve uyur fazda bekler. Çoğunlukla uyur halde
bulunduğu sinir yolu boyunca hep aynı deri alanına ulaştığı için,
tekrarlayan enfeksiyonlar da hep ortalama aynı alanda gerçekleşir.
AŞIRI YORGUNLUK DA UÇUK NEDENİ
Virüsün sinir köklerinde uyur fazdan aktif faza geçmesinin en büyük
nedeni, kişinin bağışıklık sistemindeki bir zayıflamadır. Sürekli
tekrarlayan uçuklar, bağışıklık sisteminin zayıflığına işaret eder. Sık
tekrarlayan ve komplikasyon gelişen uçuklarda baskılama tedavisi de
yapılmaktadır. Fırsatçı bir organizma olarak adlandırıldığı için
bağışıklık sisteminin boşluğundan faydalanır. Ameliyat, bir enfeksiyon
geçirme, aşırı yorgunluk, düzensiz beslenme, uykusuzluk, stres, korku
gibi durumlarda virüs bulunduğu sinir kökünden tekrar deriye ulaşarak
geçici bir enfeksiyon yapar.
SARIMSAK SÜRMEYİN
Normal şartlarda özellikle dudak civarındaki uçuklarda, eğer virüs
enfeksiyonunun üzerine kaşıma gibi eklenen ikincil bir bakteri
enfeksiyonu gelişmez ise iz kalmaz; ancak diğer deri alanlarında iz
kalma riski, dudak çevresine göre daha yüksektir. İkincil enfeksiyonları
engellemenin yerel tedavi dışındaki en önemli yolu; sarımsak sürmek ve
kaşıkla dağlamak gibi steril olmayan geleneksel yöntemlerin hasta
tarafından uygulanmamasıdır. Hastalar genellikle uçuk deride belirmeden
önce çıkacağını hissederler ve bu dönem virüslerin çoğalma dönemi
olduğundan, viral tedavi açısından en uygun olan dönemdir. Su
kabarcıkları geliştikten sonra sadece bakteri enfeksiyonundan korunmak
adına tedavi yapılır.